Een van de meest intrigerende vliegers van de Indonesische archipelagio is zonder twijfel de Kaghati. De Kaghati is een éénlijns vlieger die gemaakt word op enkele eilanden in de Muna Regio van Zuidoost Sulawesi. In plaats van gebruik te maken van papier, zoals de meeste vliegeraars hier doen, gebruiken de makers enkel natuurlijke materialen en heeft een paar eigenaardige eigenschappen.

Kaghati Muna

De materialen waarvan de Kaghati wordt gemaakt zijn bamboe, boombast, blad van de wilde ananas en gedroogd blad van een boom en een slingerplant. De spreider is een starre bamboe die aan de uiteinden afgeplat word. Zodoende is het mogelijk om deze uiteinden, nadat de spreider bevestigd is op een holle bamboe staander, als bij een vechtvlieger krom te trekken. Hierna wordt een vrij grof net van boombastvezels over de stokken gespannen. Met behulp van dunne bamboe penen wordt het blad op het netwerk geregen, en worden toompunten door middel van het boomblad versterkt. Als lijn wordt “gesponnen” vezels uit de wilde ananas gebruikt, wat een opmerkelijk sterke vliegerlijn oplevert.

Intrigerend is de wijze waarop het blad verduurzaamd en op de vlieger gepositioneerd wordt. Het blad wordt “geroosterd” boven een rookvuurtje om het langer houdbaar en minder broos te maken. Daarnaast heeft een blad drie bladdelen per steeltje (zie foto), die volgens de makers aan de juiste kant op de vlieger geplaatst moeten worden om goed te kunnen vliegen; linker bladdeel links, rechter bladdeel rechts en het middelste bladdeel op de as van de vlieger. Het mag duidelijk zijn dat er daardoor een overschot is van middelste bladdeel, en daarvan worden mini Kaghati’s gemaakt.

Verbazingwekkend is dat de vlieger ondanks zijn gebrekkige symmetrie, zonder staart uitstekend vliegt. Ondanks het vergelijkbare stokkenstelsel van de vechtvlieger en de vaak licht asymmetrische vorm en gewichtsverdeling gedraagt de Kaghati zich nauwelijks als een vechtvlieger. Integendeel, het is een vrij stabiele vlieger die moeiteloos zonder staart in de lucht blijft. Hoe deze stabiliteit verkregen word is me nog een raadsel, maar hoop een tipje van de sluier met behulp van een soortgelijke vlieger in een komende column te kunnen ontrafelen.

16/10/1998 (Verschenen in Vlieger 99/4)

Gerelateerde links

Kikik Brunei, Niets is zeker…

Advertenties